Nominatie Waterbouwprijs: Eliane van Boxtel

Eliane van Boxtel (25) is genomineerd voor de Waterbouwprijs 2026. Ze studeerde af aan de TU Delft (Hydraulic Engineering), met als specialisatie coastal engineering. Tijdens haar studie werd ze gegrepen door de (veer)kracht van de natuur, die kan bijdragen aan bescherming tegen hoogwater en aan een klimaatbestendig landschap. Met haar scriptie ‘Estimating Wave Attenuation through Diverse Floodplain Forests in the Netherlands’ ontwikkelde Van Boxtel een methode om diverse oeverbossen te kwantificeren en deze vegetatiestructuur realistischer mee te nemen in golfmodellen. “Beheerders kunnen zo een beter en betrouwbaarder inzicht krijgen in de beschermende werking van vegetatie voor de dijk bij hoge waterstanden.” 

Estimating Wave Attenuation through Diverse Floodplain Forests in the Netherlands

Eliane van Boxtel (25) is genomineerd voor de Waterbouwprijs 2026. Ze studeerde af aan de TU Delft (Hydraulic Engineering), met als specialisatie coastal engineering. Tijdens haar studie werd ze gegrepen door de (veer)kracht van de natuur, die kan bijdragen aan bescherming tegen hoogwater en aan een klimaatbestendig landschap. Met haar scriptie ‘Estimating Wave Attenuation through Diverse Floodplain Forests in the Netherlands’ ontwikkelde Van Boxtel een methode om diverse oeverbossen te kwantificeren en deze vegetatiestructuur realistischer mee te nemen in golfmodellen. “Beheerders kunnen zo een beter en betrouwbaarder inzicht krijgen in de beschermende werking van vegetatie voor de dijk bij hoge waterstanden.”

Building with Nature krijgt steeds meer aandacht binnen de waterbouw door natuurlijke processen mee te nemen in ontwerp en uitvoering. Vegetatie kan daarbij golven en stroming afremmen, de hydraulische belasting op dijken verminderen en zo bijdragen aan hoogwaterbescherming. Maar veldgegevens over de mate waarin natuurlijke bossen golven dempen tijdens overstromingen zijn beperkt en complexe vegetatiestructuren worden in golfmodellen vaak sterk vereenvoudigd.

Veldwerk in oeverbossen

Hoe kunnen we vegetatie realistischer representeren in golfmodellen, zodat dijkbeheerders en -ontwerpers beter kunnen inschatten wat vegetatie kan betekenen voor de bescherming van achterliggende dijken? Dat was de vraag van Van Boxtels onderzoek. “Het antwoord begon bij de variatie in vegetatiestructuren, want natuurlijke oeverbossen zijn juist heel verschillend opgebouwd. Daarom ben ik de oeverbossen van de Visserijgrienden bij de Oude Maas en de Millingerwaard bij de Waal ingetrokken en heb ik daar met Terrestrial Laser Scanning verschillende typen oeverbos in beeld gebracht, van jonge tot oudere en soortenrijkere bossen.” 

Vegetatieparameters in kaart brengen 

Zo bestudeerde Van Boxtel verschillende typen oeverbos, waaronder geknotte en natuurlijke wilgenbossen en gemengde bossen met onder meer es, eik en iep. Met Terrestrial Laser Scanning (TLS) bracht ze de vegetatiestructuur gedetailleerd in kaart. Uit deze TLS-data reconstrueerde ze verticale profielen van het frontale oppervlak van de vegetatie en implementeerde deze in het golfmodel SWAN. “De resultaten wijzen erop dat de verticale vegetatiestructuur voornamelijk de mate van golfdemping bepaalt, terwijl horizontale variatie in vegetatiedichtheid de variabiliteit van de demping beïnvloedt. De demping varieert echter onder invloed van de hydraulische omstandigheden en vegetatietypen, wat aangeeft dat golfdemping geen vaste eigenschap is van de bosstructuur.”

Effect van vegetatie in golfmodellen 

Het samenbrengen van fysische en ecologische kennis met veldmetingen en modellering heeft geleid tot een realistischere beschrijving van het effect van vegetatie in golfmodellen. “Voor verschillende typen oeverbos heb ik kunnen onderzoeken hoeveel golfdemping mogelijk is en hoe sterk dit verandert onder verschillende omstandigheden. Daarmee kunnen beheerders beter inschatten hoeveel vegetatie kan bijdragen aan het verminderen van de golfbelasting op een achterliggende dijk, en kan deze bijdrage worden meegenomen in dijkontwerpen. We hebben ook gezien dat grote technische ingrepen, zoals afsluitingen en stormvloedkeringen, natuurlijke systemen sterk kunnen veranderen. Juist door natuurlijke processen beter te begrijpen en te benutten, kunnen we de natuur laten bijdragen aan een robuuster en adaptiever landschap. Door dit onderzoek heb ik een enorme fascinatie en waardering gekregen voor de kracht en het aanpassingsvermogen van de natuur.” 

Eliane is op zoek naar een PhD-plek waar in ze onderzoek naar Nature Based Solutions in binnen- of buitenland wil voortzetten en de vertaalslag wil maken naar beleid. 

Lees hier het interview met Bregje van Wesenbeeck, die het onderzoek beoordeelde en vertelt over de relevantie ervan voor natuurlijke oplossingen voor klimaatadaptatie en waterveiligheid.