Tag(s):
Markt
Op 9 september heeft de Europese Commissie het voorstel voor de nieuwe Public Procurement Act gepubliceerd. Deze verordening vervangt de huidige aanbestedingsrichtlijnen en gaat, eenmaal aangenomen, rechtstreeks gelden in alle EU-lidstaten. Voor leden die werken aan grote infrastructuur- en waterbouwprojecten zijn er vijf relevante punten die hieronder worden uitgewerkt.
Op 9 september heeft de Europese Commissie het voorstel voor de nieuwe Public Procurement Act gepubliceerd. Deze verordening vervangt de huidige aanbestedingsrichtlijnen en gaat, eenmaal aangenomen, rechtstreeks gelden in alle EU-lidstaten. Voor leden die werken aan grote infrastructuur- en waterbouwprojecten zijn er vijf relevante punten die hieronder worden uitgewerkt.
BIM verplicht vanaf 25 miljoen euro
Bij openbare werken met een geraamde waarde vanaf 25 miljoen euro schrijft de verordening het gebruik van BIM voor. Voor leden die op dit niveau opdrachten uitvoeren of daarnaar meedingen, betekent dit dat BIM-werkwijzen en -competenties op korte termijn geen onderscheidend vermogen meer zijn, maar een minimumvereiste om überhaupt in aanmerking te komen.
Kwaliteit weegt zwaarder, prijs minder doorslaggevend
De beste prijs-kwaliteitsverhouding (BPKV) wordt volgens het voorstel de standaard bij gunning. Kwaliteitscriteria moeten daarbij minimaal 30% van de punten vertegenwoordigen, oplopend tot 50% bij arbeidsintensieve contracten. Een aanbestedende dienst mag hiervan gemotiveerd afwijken als kwaliteit al voldoende is geborgd via bijvoorbeeld technische specificaties of contractvoorwaarden. Kwaliteitscriteria kunnen onder meer gaan over technische prestaties, duurzaamheid, sociale aspecten, innovatie, veiligheid, leveringszekerheid, personeelskwaliteit en levenscycluskosten.
Meer ruimte om te onderhandelen
De Commissie wil het aantal aanbestedingsprocedures sterk verminderen. In plaats van de huidige structuur komen er twee hoofdprocedures: een open procedure en een dynamische procedure, beide met of zonder selectiecriteria en met of zonder onderhandelingen, aangevuld met een aparte innovatieprocedure. Dat wijkt af van de versie die in juli uitlekte, waarin onderhandelen leek te worden ondergebracht in een nieuwe standaardprocedure. In het gepubliceerde voorstel is onderhandelen een keuzemogelijkheid binnen de bestaande procedures. Ook marktconsultaties krijgen een nadrukkelijker plek in de voorbereiding van aanbestedingen.
Europese voorkeur en beperking van onderaanneming
Het voorstel introduceert een kader voor ‘European preference’, waarmee aanbestedende diensten onder voorwaarden Europese partijen kunnen bevoordelen of deelname van partijen uit derde landen kunnen beperken. Dit moet afhankelijkheden van derde landen verminderen en economische veiligheid en leveringszekerheid versterken.
Daarnaast mag een opdracht niet volledig worden uitbesteed. Hoofdaannemers moeten zelf een deel uitvoeren en aangeven welk deel zij uitbesteden en aan welke onderaannemers. Bestaande contract- en samenwerkingsstructuren moeten hierop worden beoordeeld.
Eén digitaal aanbestedingssysteem
Tegenover de extra verplichtingen staat een vereenvoudiging: de Commissie wil nationale platforms zoals TenderNed laten communiceren via een Europees digitaal ecosysteem. Geschiktheidscontrole, digitale bedrijfsprofielen en het once-only-principe moeten voorkomen dat bedrijven dezelfde gegevens telkens opnieuw moeten aanleveren. Er komen ook nationale en Europese Public Procurement Data Spaces; de Commissie rekent op een besparing van honderden miljoenen euro's aan administratieve lasten per jaar.
Verzwaard toezicht op grote infrastructuurprojecten
Lidstaten gaan hun aanbestedingsstelsel structureler monitoren, met minimaal jaarlijkse openbaarmaking van prestaties en wijzigingen bij grote projecten en langlopende contracten. Elke lidstaat wijst een nationale coördinerende autoriteit aan, die onder meer een rol krijgt bij richtlijnen en standaarddocumenten voor grote projecten en die wijzigingen met een contractwaardestijging van meer dan 50% vooraf kan beoordelen. Voor leden met langlopende contracten kan dit leiden tot extra doorlooptijd bijsubstantieel meerwerk.
Vervolg
Het voorstel gaat nu naar het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie voor verdere behandeling. De verwachting is dat de nieuwe regels op zijn vroegst vanaf 2028 gaan gelden. De Vereniging van Waterbouwers blijft de ontwikkelingen rond de Public Procurement Act op de voet volgen en zal leden informeren zodra er meer duidelijkheid is over de definitieve invulling en het tijdpad.