Koninklijke Smals onderzoekt rol van zandwinplassen in waterbeheer

Koninklijke Smals onderzoekt rol van zandwinplassen in waterbeheer

De klimaatveranderingen blijven doorzetten en dit zet extra druk op het waterbeheer. Tijden van enorme droogte en acute wateroverlast vragen om een goede omgang met water. Mogelijk kunnen zandwinplassen ingezet worden om de druk op het systeem te verlichten. In het kader van zijn opleiding bij het Nationaal Watertraineeship deed Rens van de Peppel, junior medewerker gebiedsontwikkeling, samen met zijn studiegenoten voor Koninklijke Smals onderzoek naar de rol die zandwinplassen kunnen spelen in het waterbeheer in Noord-Brabant.

Het rapport behandelt welke rol zandwinplassen kunnen spelen in het waterbeheer in Noord-Brabant en hoe de verschillende stakeholders deze toegevoegde functie waarderen. Er is gekeken naar twee opties voor het inzetten van zandwinplassen voor waterbeheer: in de eerste plaats naar kortstondige waterberging voor het tijdelijk opvangen van een waterpiek en in de tweede plaats naar waterconservering om water als voorraad op te slaan voor later gebruik in droge perioden.

Uit de resultaten van het onderzoek blijkt dat de haalbaarheid van het inrichten van zandwinplassen voor het bergen of conserveren van water afhankelijk is van een aantal factoren; voornamelijk de ligging van de plas t.o.v. de opgave, de fysische kenmerken (zoals doorlatendheid ondergrond, grondwater, waterkwaliteit en kunstmatige ingrepen) en de houding van de stakeholders.

Het al dan niet toepassen van maatregelen tegen wateroverlast of droogte is voornamelijk een kosten-baten afweging voor de verschillende partijen. De kosten die gepaard gaan met een ingreep moeten opwegen tegen de omvang van de (potentiële) schade die veroorzaakt wordt door de opgave. Hierbij wordt vanzelfsprekend de mogelijke bijdrage die de aanpassingen leveren afgezet tegen de kosten die hier tegenover staan. De kosten betreffen zowel de financiële investering, als ook de mogelijke impact op de ecologie en waterkwaliteit. De kans op een verslechtering van de waterkwaliteit werd door alle partijen nadrukkelijk als negatief beoordeeld.

Volgens Koninklijke Smals ligt voor een belangrijk deel de keuze om maatregelen te implementeren bij de beleidsmakers. Zij hebben inzichtelijk wat het probleem is, hoe groot de schade is en of dit aangepakt moet worden. Vervolgens bepalen ook de beleidsmakers deels of het beleidsmatig inpasbaar is en dus uitvoerbaar zal zijn.

De behoefte aan plekken voor waterberging is groot en bij alle betrokken partijen is de wil aanwezig om zandwinplassen in te zetten voor het gewenste en benodigde waterbeheer. Op basis van de fysische kenmerken blijkt uit het onderzoek dat zandwinplassen voor kortstondige waterberging in het algemeen goed geschikt zijn. Hier ligt dan ook grote potentie voor gezamenlijke partijen om een bijdrage te leveren aan waterbeheer. Verder (praktijk)onderzoek moet uitwijzen in welke mate en op welke wijze de plassen ook succesvol in te zetten zijn voor lange termijn waterconservering of – berging.

Bron: Smals.com/multifunctionele-puntzakken

*)Stakeholders

De partijen die in dit onderzoek zijn vertegenwoordigd als stakeholder zijn: Provincie Noord-Brabant, gemeente Tilburg, Staatsbosbeheer, Stichting Brabants Landschap, Waterschap Aa en Maas, Waterschap Brabantse Delta, Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie en Sportvisserij Zuidwest-Nederland.

Foto© Patrick Bongartz Fotografie