Duurzaamheid begint bij bewustwording

Duurzaamheid begint bij bewustwording

“Niemand kan nog om duurzaamheid heen. Het is vooral van belang dat we de komende jaren gaan versnellen", aldus Leon van Elzakker, bedrijfsleider Baggerwerken bij Verboon Maasland in het Waterbouw Kompas 2021. Het familiebedrijf heeft sinds jaar en dag duurzaamheid hoog in het vaandel staan. “Het begint bij bewustwording. Je realiseren dat het niet alleen anders kan maar vooral ook moet." In het artikel pleit hij ervoor dat duurzaamheid vaker door opdrachtgevers in uitvragen meegenomen moeten worden.


People, Planet, Profit. De drie P's hebben bij Verboon Maasland een belangrijke plek in de organisatie. “Het zit in onze bedrijfsstrategie. Met zaken als geen afval en waar mogelijk materialen hergebruiken of recyclen zijn we al lang mee bezig. En dat is in alle lagen van het bedrijf het geval waardoor het ook heel gewoon gaat worden. Soms heel simpel als 'zet de motor van de machine uit als je heel even iets anders moet doen'." Maar het moet ook inzichtelijk zijn. “We brengen systematisch en structureel de CO2-emissies van onze bedrijfsvoering in kaart. Door dit jaarlijks te doen, biedt dat mogelijkheden om te sturen op reductiemaatregelen en onze bedrijfsvoering te verduurzamen."

Het is een bedrijfsfilosofie die Verboon Maasland niet het certificaat CO2-prestatieladder niveau 5 heeft gebracht, maar ook graag in de dagelijkse projecten tot uitvoer brengt. “Zeker wanneer we projecten in bouwteams uitvoeren komt daar meer ruimte voor. Tegelijkertijd zou duurzaamheid toch vaker door opdrachtgevers in uitvragen meegenomen moeten worden." En als ze het wel doen, moeten ze in de ogen van Van Elzakker ook meer open staan voor innovaties op dat vlak. “Dan zeggen ze wel 'aannemers kom maar met ideeën', maar als dat dan vervolgens wordt gedaan is er toch een zekere terughoudendheid in de beoordeling of worden oplossingen al snel als te duur bestempeld."

Gemiste kans

Dat is een gemiste kans omdat volgens de bedrijfsleider zeker met baggerwerken flinke sprongen in het verduurzamen ervan kunnen worden gemaakt. Hij werpt een blik op de kaart die aan de muur in zijn kantoor hangt. Het betreft het Ruiten Aa-kanaal in Groningen. Verboon Maasland is in opdracht van Waterschap Hunze en Aa's bezig met het uitbaggeren van dit 27 kilometer lange kanaal van Ter Apel naar Veelerveen. “Nee", zegt hij met een brede glimlach, “onze mensen rijden niet dagelijks van Ter Apel naar Maasland op en neer. Ze zijn daar van maandag tot en met vrijdag in de kost dus zullen minder kilometers afleggen dan hun Groningse collega's." Bij elkaar haalt het bedrijf 100.000 m3 slib van de bodem. Al slib blijft binnen het project. Zo wordt er onder andere 3,7 kilometer aan natuurvriendelijke oever gemaakt. “Het wordt hergebruikt", benadrukt Van Elzakker. Op het project voert het bedrijf tevens een innovatie toe. Immers, in het slib zit methaangas. Dit methaangas ontstaat door verrotting van vooral boombladeren die in het kanaal waaien. Bij het opzuigen van het slib komt het gas ook mee. “Dat zorgde er altijd voor dat je telkens de motoren moest uitzetten, gas weg laten lopen en weer verder gaan. Dat gas kan de uitvoering flink parten spelen. Nog los van het feit dat het methaangas nog schadelijker voor het milieu is dan CO2." Deze constatering heeft ertoe geleid dat de Hogeschool van Rotterdam dit heeft onderzocht en concludeerde dat het methaangas zelfs 25 keer vervuilender is dan CO2. Verboon Maasland bedacht een oplossing, namelijk door het methaangas dat vrijkomt direct af te fakkelen. Door het gas uit de baggerspecie af te fakkelen in het Groningse project ,wordt de bijdrage aan het broeikaseffect van het methaan met 89% gereduceerd. “Dat is al een enorme milieuwinst", vindt Van Elzakker. Nog steeds ziet hij dit als een begin. “We zijn namelijk druk bezig met technieken om het methaangas te comprimeren zodat we het bijvoorbeeld als brandstof voor de boot kunnen gebruiken. Kijk, dan maak je echt stappen."

Elektrische cutterzuiger

En over stappen gesproken. Verboon Maasland neemt binnenkort een elektrische cutterzuiger in gebruik. “Het hydraulische verpompen van baggerspecie is al een stuk duurzamer dan het vertransporteren per as, maar als we ze ook nog elektrisch aandrijven dan zijn we pas echt op weg naar emissieloze. Dat is toch waar wij uiteindelijk voor willen gaan: emissieloos baggeren." Tegelijkertijd ziet hij dat daarvoor bij vooral de opdrachtgevende partijen nog een stap moet worden gemaakt. “Elektrisch betekent op dit moment dat er stroom moet komen op de plek waar we zijn. Daar moet een voorziening voor worden getroffen en eventueel zelfs een aanpassing op het net. Lastig? Niet als je het als opdrachtgever wilt. Het gaat om het maken van de keuze. Die valt nu nog vaak uit in de richting van kosten, maar uiteindelijk gaat dat wel veranderen." Na een korte stilte zegt Van Elzakker. “En nu zitten we als het gaat om elektrisch nog vast aan een snoertje. Maar de ontwikkeling van de accu's gaan ook razendsnel. Ik verwacht dat we binnen niet al te lange tijd met bijvoorbeeld verwisselbare accu's kunnen gaan werken."

Opgave

Het zijn ontwikkelingen die naar zijn idee het verduurzamen gaan versnellen. “Dat moet ook wel want er ligt een flinke opgave. We hebben echt een uitdaging. Als we ons met elkaar daarvan bewust zijn is er veel mogelijk. Maar de baggerbedrijven moeten daarvoor wel de ruimte krijgen. Tegen opdrachtgevers zou ik daarom willen zeggen: 'maak gebruik van je aannemers'."


Waterbouw Kompas 2021

In deze editie staat de nieuwe strategische koers van de Vereniging van Waterbouwers centraal. Langs de thema's mens, markt, materieel en duurzaamheid kijken we enkele jaren vooruit. De vereniging gaat aan de slag om invulling te geven aan de uitdagingen en opgaven waar de sector en het land voor staan en waar waterbouwers een onderscheidende rol in spelen, zoals ze dat al eeuwenlang doen. Verschillende leden en stakeholders komen aan het woord over de ontwikkelingen in de waterbouw.

Samen met haar leden en andere partijen zet de vereniging zich continu in om doelstellingen te bereiken en de waterbouwsector verder op de kaart te zetten.

Bekijk hier de PDF-versie 'Waterbouw Kompas 2021'

Bekijk hier de bladerbare versie 'Waterbouw Kompas 2021' (Issuu)