Nieuws

De Waterbouwers vroegen aandacht voor het verband tussen de sterke daling van het aantal vrachten in de binnenvaartmarkt van (nat) zand en grind en de terugtrekking van waterbouwwerken, naast de slechte situatie in de bouw. Dit gesprek haalde op zaterdag 7 augustus 2010 de Schuttevaer.

Arie Verberk is benoemd tot binnenvaartambassadeur door de ministers Camiel Eurlings van Verkeer en Waterstaat en Maria van der Hoeven van Economische Zaken. Hij stelde eerder in Schuttevaer in nauw overleg met de sector, de banken en de overheid werkbare en effectieve oplossingen te zoeken om de crisis in de binnenvaart te lijf te gaan. De binnenvaartambassadeur verwacht begin augustus met een plan te komen om de binnenvaartmarkt te verbeteren. Om Verberk input te geven bij zijn zoektocht naar de oplossing, hadden Hans Stammes (bestuurder Vereniging van Waterbouwers en bestuurder Platform Nautische Dienstverleners) en Fay van Dongen van het bureau op 28 juli 2010 een gesprek met medewerkers van de binnenvaartambassadeur.

We vinden het belangrijk dat er een zoveel mogelijk eenduidig geluid komt uit de branche. Zo onderschrijven brancheorganisaties VZG (Vereniging van Zand en Grindschippers, onderdeel van CBRB) en NVZ (de Nederlandse Vereniging van Zandhandelaren) de door ons aangedragen  oplossingen.

Oplossing: uitvoeren van werken ter verbetering van vaarweginfrastructuur
Onze belangrijkste stelling is dat wij willen dat reeds aangekondigd, toegezegd en begroot beleid, zoals dat staat beschreven in ‘Varen voor een vitale economie’, het rapport van de Deltacommissie en de Rijksbegroting, juist nu wordt voortgezet en uitgevoerd. Door te bouwen aan een betrouwbare vaarweginfrastructuur worden de knelpunten voor de binnenvaart, zoals het verhogen van bruggen, verruimen van vaarwegen, het vergroten van sluizen en de aanleg van lig- en overnachtingsplaatsen opgelost. Daarnaast moeten de onderhoudsachterstanden op de rijksvaarwegen worden weggewerkt.

Door het stimuleren van waterbouwwerken krijgt de gehele Vereniging een impuls, aannemers en binnenvaart. Want door de benodigde afvoer van baggerspecie en aanvoer van zand en grind wordt het vervoer over binnenwateren met beunschepen en sleep- en duwboten gestimuleerd.

“Het achterstallige onderhoud wordt vooralsnog inderdaad ingelopen”, vertelde Hans Stammes. “Helaas zien we ook dat het reguliere onderhoud niet wordt aanbesteed, waardoor een nieuwe onderhoudsachterstand aan de vaarwegen ontstaat. Daarmee ontstaat opnieuw een bereikbaarheidsprobleem voor de binnenvaart. Door het baggeren worden diepgangbeperkingen weggenomen waardoor schepen voller beladen kunnen worden. Anderzijds lopen daardoor niet alleen de aannemers waterbouwwerken mis, maar daarmee ook de vervoerders van nat zand en grind. Daarom vragen wij de binnenvaartambassadeur ervoor te pleiten niet opnieuw een achterstand te laten ontstaan”.

We constateren dat vele plannen van de waterschappen, gemeentes en provincies gemaakt eind 2008, die middels stimulering in de markt zouden worden gezet, niet worden aanbesteed, of wanneer deze plannen wel zijn aanbesteed, toch weer worden ingetrokken. “De afgelopen weken werden kort voor het bestedingsmoment, of zelfs na aanbesteding, enkele grote waterbouwwerken van de markt gehaald. Het betrof grote werken met veel aanvoer van ophoogmateriaal voor zowel gemeente als rijksoverheid. Als die werken eraan lijken te komen, maar dan toch aan de markt ontvallen, neemt de onzekerheid in de markt toe en de vervoersprijzen komen verder onder druk te staan. Dat wordt verstrekt door het toetreden van (nieuwe) droge ladingschepen tot de markt van zandvervoer. Daar gaat ook weer werk voor beunschippers verloren”, aldus Stammes.

De markt wordt daardoor nog gespannener en de vervoersprijzen komen nog meer onder druk te staan.

Oplossing: zorgdragend voor behoud klein schip
De binnenvaartwaterbouwers hebben een grote vloot van kleine schepen. De Waterbouwers werken gezamenlijk met het ministerie van Waterstaat en de overige brancheorganisaties samen aan het project ‘Toekomst Klein Schip’. De leden van het Platform Nautische Dienstverleners hebben aangegeven dat zij met name ten aanzien van de technische regelgeving uit de Binnenvaartwet een struikelblok zien.

We vertelden Verberk dat bij het behoud van het kleinere schip veiligheid van de vloot voorop dient te staan. Maar er dient ook voldoende rekening te worden gehouden met de leeftijd van de vloot (de gemiddelde leeftijd van de vloot van de Waterbouwers is 36 jaar, oudste schip komt uit 1907) en de beperkte mogelijkheden tot investering in het huidige klimaat.

Het kleine schip werkt de modal shift in de hand, met alle positieve gevolgen voor de congestie op de weg en verbetering van het milieu van dien. Dat is een belangrijk speerpunt voor de politiek. Het is daarom belangrijk dat de regelgeving de vaart met kleine schepen niet lam legt.

“De ‘crisishardheidsclausule’ is een goed instrument gedurende de crisis”, legde Fay van Dongen van het bureau uit. “Maar als die crisismaatregel niet meer kan worden toegepast is onvoldoende duidelijk hoe wetsteksten zoals ‘moeilijk uitvoerbaar’ of ‘onevenredig hoge kosten’ in de praktijk zullen worden toegepast. Daarover moet meer duidelijkheid worden verschaft, zodat ondernemers daarmee rekening kunnen houden”. Verberk heeft aangegeven hiernaar te zullen kijken.

Oplossing: zorg dragen voor klimaatbestendig Nederland
In het gesprek gebruikten we ook de rapporten van de Deltacommissie en de  Crisis- en Herstelwet om de ambassadeur uit te leggen dat het beschermen van Nederland tegen overstromingen en verbredingen en aanpassingen van snel- en spoorwegen goed is voor de binnenvaart. Het op orde brengen van de dijken brengt direct werk voor de binnenvaart, bijvoorbeeld door het vervoer van klei, bodemmaterialen en andere materialen over water. Ook Ruimte voor de Rivierwerken dragen daaraan bij. Daarnaast hebben we gevraagd overheden op te roepen de vastgestelde woningbouwplannen uit te voeren. “Er is durf van onze ambtelijke organisaties, zoals RWS en LNV, voor nodig om deze werken uit te voeren`, aldus Van Dongen. “De kennis en capaciteit van de Waterbouwers is ruim voldoende om voor 2015 de begrote en vastgestelde projecten te realiseren. Het zou een injectie voor de zandschippers zijn”.

Conclusie
We hebben Verberk opgeroepen in Den Haag te pleiten voor uitvoering van het eerder uitgestippelde beleid: doorgaan met investeren in ons vastgelopen wegennet en spoorwegnet, het inzetten op vaarwegen ontsluiting en mobiliteit en in onze veiligheid. Aan de voorkant zorgen voor een regelmatige voortgang van werken, over de jaren heen, heeft het beste resultaat. “Daarmee wordt ook het prijsniveau in de markt ook  beter en gezonder”.