Nieuws archief

De NMa brochure “Bid-rigging, Samenspanning bij Inkooptrajecten, Herkennen en Voorkomen” helpt de opdrachtgever de eerste signalen van samenspanning of bid-rigging te herkennen en geeft tips over wat te doen bij het vermoeden van bid-rigging.

Hieronder treft u een samenvatting van de brochure aan, waarin u kunt lezen op welke waarschuwingssignalen opdrachtgevers worden geattendeerd, en welk advies opdrachtgevers krijgen als zij die signalen waarnemen.

Vormen van samenspanning bij inschrijving
De meest voorkomende vormen van bid-rigging zijn biedonderdrukking, overbieding en rotatiesystemen en marktverdelingen.

Biedonderdrukking of terugtrekking.
Ondernemingen die normaal gesproken zouden bieden, spreken af dat zij niet zullen inschrijven op een opdracht of dat zij hun bod zullen intrekken, zodat een ander van succes verzekerd is.

Overbieding of schijnbieding.
Ondernemingen bieden bewust een hogere prijs dan de onderneming die de opdracht “mag winnen”. Het kan ook voorkomen dat de voorwaarden van het bod zo onacceptabel worden gemaakt dat de bieding zeker niet zal winnen.

Rotatiesystemen of marktverdelingen.
De inschrijvers spreken af wie er aan de beurt is om deze keer de opdracht te winnen. Ook kan het zijn dat inschrijvers de markt onderling hebben verdeeld, bijvoorbeeld op basis van geografische regio’s.

Waarschuwingssignalen
Indien u betrokken bent bij inkooptrajecten is het raadzaam om alert te zijn op onverwachte omstandigheden of gebeurtenissen. Signalen met betrekking tot de biedpatronen:

• Bepaalde ondernemingen bieden regelmatig in een bepaalde regio, maar winnen nooit;
• Er schrijven minder ondernemingen in dan normaal en bedrijven waarvan u had verwacht dat ze zouden inschrijven doen dat niet;
• De winnaar geeft geregeld (grote delen van) contracten in onderaanneming aan zijn concurrenten;
• Er is een opvallend patroon van winnaars, waarbij bijvoorbeeld het ene jaar de één wint, het jaar daarop de ander enz;
• Sommige van de biedingen zijn beknopt en niet zo uitgebreid als u verwacht had;
• De prijzen zijn ineens veel lager wanneer een bepaalde aanbieder ook meedoet. De winnaar accepteert het contract niet en werkt vervolgens als onderaannemer van de nieuwe winnaar.

Signalen met betrekking tot de prijs:

• De prijs komt om onverklaarbare redenen veel hoger uit dan bij vergelijkbare aanbestedingen op de markt of bij eerdere gunning;
• Er zit een onverklaarbaar groot verschil tussen de winnaar en volgende bieders;
• Concurrenten wisselen publiekelijk prijsinformatie met elkaar uit. Dit kan heel subtiel gebeuren door woorden als “juiste” of “redelijke” prijs;
• Lokale aanbieders schrijven lokaal in tegen hogere prijzen dan zij elders doen ondanks dat de transportkosten voor het lokale contract lager zijn;
• Aanbieders schrijven in tegen dezelfde prijs of passen hun prijzen of voorwaarden min of meer gelijktijdig aan.

Signalen met betrekking tot gedrag:

• Meerdere inschrijvingen hebben dezelfde lay-out, zijn op hetzelfde papier gedrukt of er staan dezelfde spelfouten in;
• Eén of meer concurrenten doen een gezamenlijk bod, alhoewel in ieder geval één van hen in staat was de hele opdracht alleen uit te voeren;
• Een partij komt zijn documenten bij u inleveren en brengt meteen de documenten mee van een andere bieder;
• Aanbieders hebben vlak voor de deadline van de aanbesteding vergaderingen of worden samen gezien in een sociale omgeving.

Uitlatingen die mogelijk wijzen op samenspanning

• Verwijzingen naar “door de bedrijfsvereniging vastgestelde prijzen”, “sectorprijzen” of “sectorspecifieke referentieprijzen en voorwaarden”;
• Verklaring van de hoogte van prijzen op basis van “de door concurrent A gehanteerde prijzen”, of “richtlijnen van de brancheorganisatie”;   
• Uitlatingen dat men “alleen voor regio X en Y biedt, want in regio Z verkopen wij niet”; in regio Z doet een concurrent de verkoop;
• Uitlatingen dat een concurrent geen bod aan u had mogen uitbrengen;
• Uitlatingen dat een concurrent “aan de beurt” is om de opdracht te krijgen;
• Iedere verwijzing naar contact tussen de bieder en zijn concurrenten.

Wat kunt u doen als u samenspanning vermoedt?
Kartels doen er alles aan om geheim te blijven en zijn daarom moeilijk op te sporen.

• Houd daarom de tips en signalen van deze brochure in uw achterhoofd en schrijf op wanneer u iets “verdachts” opmerkt;
• Neem contact op met de NMa en geef de NMa zoveel mogelijk informatie.

U kunt uw vermoeden van een kartel of bid-rigging melden via:

De website van NMa
E-mail: info@nmanet.nl  
Telefoon: 0800 – 0231 885
Post: postbus 16326, 2500 BH Den Haag

Alle informatie die u de NMa toestuurt zal vertrouwelijk worden behandeld.

De NMa heeft als beleid normaal gesproken:

• Gedurende een onderzoek niet bekend te maken wie de klager of tipgever is;
• Geen uitspraken te doen over de onderzoeken die zij doet;
• Geen namen te geven van bedrijven of organisaties die zij onderzoekt;
• Geen informatie te geven aan de media.

Wij verzoeken u dat ook te doen! Laat dus aan niemand buiten uw organisatie weten dat u de NMa informatie heeft gegeven, omdat bewijsmateriaal bij de kartelleden dan mogelijk verdwijnt. Soms wordt de NMa wettelijk verplicht informatie vrij te geven, bijvoorbeeld om de “overtreder” in staat te stellen een goede verdediging te voeren.

Wat doet de NMa met uw tip?
De eerste stap is beoordelen of er inderdaad mogelijk sprake is van een overtreding van de Mededingingswet. Zo ja, dan kan de NMa besluiten om nader onderzoek te doen.

Meer informatie: brochure NMa